PROPANI                            <- molekulis burtulgerovani modeli   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 struqturuli formula                          H        H       H

                                                                    /        /          /

                                             H    __        C        C           C      __ H          

                                                                /         /           /

                                                              H         H         H

molekuluri formula - CH3CH2CH3

                                                        ETANI

                                      molekulis burtulgerovani modeli

struqturuli formula                              H                H

                                                          /                  /

                                     H  ___      C      ___     C      ___ H

                                                      /                   /

                                                    H                  H

molekuluri formula CH3CH3

                       

                                           metani

*molekulis burtulgerovani modeli

struqturuli formula ->                      H

                                                              /

                                            H    __     C      __ H

                                                           /

                                                         H

molekuluri formula -    CH4

საშინაო დავალება #1

ერმანელმა ქიმიკოსმა ფრიდრიხ ველერმა (31 ივლისი 1800 - 23 სექტემბერი 1882) პირველად მიიღო არაორგანული ნივთიერებისგან ორგანული ნაერთი (მან დაასინთეზა შარდოვანა).თუმცა, ველერმა ვერ გაბრდა თავისი აღმოჩენის გამოქვეყნება. ჩემი აზრით ეს იმას უნდა განეპირობებინა, რომ რომ მე-19 საუკუნის დასაწყისამდე ყველა ფიქრობდა, რომ არაორგანული ნაერთებისაგან განსხვავებით, შეუძლებელი იყო ორგანული ნაერთების წარმოქმნა ე.წ. სასიცოცხლო ძალის გამოყენების გარეშე. ორგანული ქიმია უპირისპირდებოდა  არაორგანულ ქიმიას, რომელიც შეისწავლიდა  მინერალური სამყაროს ნაერთებს. ველერის აღმოჩენის შემდეგ კი ძველ შეხედულებას საფუძველი ეცლებოდა. ალბათ, აქედან გამომდინარე ველერმა გადაწყვიტა აღმოჩენა დროებით დაემალა.

აზოტი (ლათ. Nitrogenium; ბერძნ. άζωτο „აზოტო“) არის ქიმიური ელემენტი, უფერული გაზი, რომელსაც არ აქვს სუნი და გემო და ხელს არ უწყობს წვას; ჰაერის ერთ — ერთი ძირითადი შემადგენელი ნაწილია (78 %).ქიმიური სიმბოლო — N და მისი ატომური რიცხვია 7.

აზოტი / Nitrogenium (N)
ელემენტის რიგითი ნომერი 7
მარტივი ნივთიერების გამოსახულება გაზი
უფერო, უსუნო,არ აქვს გემო
ატომის თვისებები
ატომური მასა
(მოლური მასა) 14,00674 მ. ა. ე. (გ/მოლი)
ატომის რადიუსი 92 პმ
იონიზაციის ენერგია
(პირველი ელექტრონი) 1401,5 (14,53) კჯ/მოლი (ევ)
ელექტრონული კონფიგურაცია [He] 2s2 2p3
ქიმიური თვისებები
კოვალენტური რადიუსი 75 პმ
იონური რადიუსი 13 (+5e) 171 (-3e) პმ
ელექტროუარყოფითობა
(პოლინგის თანახმად) 3,04
ელექტრონული პოტენციალი —
დაჟანგულობის ხარისხი 5, 4, 3, 2, 1, 0, -1, -3
მარტივი ნივთიერებების თერმოდინამიკური თვისებები
სიმკვრივე 0,808 (−195,8 °C) გ/სმ³
ხვედრითი სითბოტევადობა 1,042 (N-N) ჯ/(კ·მოლი)
სითბოგამტარობა 0,026 ვტ/(მ·კ)
დნობის ტემპერატურა 63,29 კ
დნობის სითბო (N2) 0.720 კჯ/მოლი
დუღილის ტემპერატურა 77,4 კ
აორთქლების სითბო (N2) 5.57 კჯ/მოლი
მოლური ფართობი 17,3 სმ³/მოლი
მარტივი ნივთიერების კრისტალური მესერი
მესრის სტრუქტურა
მესრის პერიოდი 4,039 Å
Отношение c/a 1,651
დებაის ტემპერატურა n/a კ

                         VULKANIS AMOFRQVEVA

vulkanis amofrqvevisas gamoiyofa zalzed saziano airi azoti. rac cocxali organizmebisatvis sazianoa. azotis didma raodenobam shesazloa adamianis dagupvac ki gamoiwvios.

*damatebiti informacia vulkanze:

ვულკანი -(ლათ. Volcanus, Vulkan– ვულკანუს) კონუსისებური მთა, რომელიც შექმნილია დედამიწის ზედაპირზე დედამიწის ქერქიდან ამოფრქვეული ლავის გადაადგილების და გაცივების შედეგად. განასხვავებენ მოქმედ და ჩამქრალ ვულკანებს. ვულკანუსი რომაული მითოლოგიით ცეცხლისა და სამჭედლო საქმის მფარველ ღმერთს ეწოდებოდა.

ბუნებრივი კატასტროფებიდან ვულკანური მოვლენები ყველაზე საშინელი შედეგებით გამოირჩევა. ვულკანური რელიეფი კარგად გამოხატული რამდენიმე ნაწილისგან შედგება. მათგან თვალსაჩინო ვულკანური კონუსი და კრატერია (ზედა ნაწილზე არსებული წრიული ჩაღრმავება), რომლის შიგნით ვულკანის კერა და ყელი მდებარეობს. მისი დიამეტრი რამდენიმე კილომეტრსაც კი შეიძლება აღწევდეს. ვულკანის ყელი, ჩვეულებრის, ვერტიკალური მიმართულებისაა, თუმცა ძალზე საშიშია როცა იგი მიმართულებას იცვლის და ვულკანი საკუთარი კონუსის ფერდობიდან გამოაფრქვევს ლავას.

აფეთქების სიძლიერის მიხედვით ვულკანი სამი სახისაა: შედარებით მშვიდი, ძლიერი და ძალიან ძლიერი.

ვულკანიდან ნივთიერება სამ მდგომარეობაში ამოიფრქვევა: თხევადია - ლავა, მყარია - ვულკანური ფერფლი, მტვერი, ტალახი და ქვები, გაზობრივი - წყლის ორთქლი, ნახშირორჟანგი და სხვა. გავარვარებული ლავა სწრაფად მოძრაობს ვულკანის მთის ფერდობზე, ანადგურებს ყოველივე ცოცხალს, ფარავს და ასწორებს ხმელეთის ზედაპირს. ვულკანის ამოფრქვევისას, ფერფლთან და მტვრის უწვრილეს ნაწილაკებთან ერთად, ხშირად დიდი მოცულობისა და რაოდენობის მყარი მასალაც გამოიტყორცნება, რაც ლავაზე არანაკლებ საშიშია.

დედამიწაზე ასეულობით (1300-ზე მეტი) მოქმედი ვულკანია, რომელთა უმეტესობა მსოფლიო ოკეანის წყალქვეშაა. ხმელეთზე ვულკანების რაოდენობით გამოირჩევა ინდონეზიის კუნძულები. აქ 200 ვულკანია, რომელთა 2/3 მოქმედებს კაცობრიობის მთელი ისტორიის განმავლობაში.

დედამიწაზე ვულკანების რამდენიმე სარტყელია, რომლებიც ძირითადად ემთხვევა მიწისძვრების გავრცელების არეალს. ვულკანის ამოფრქვევის პროგნოზირება ძალიან ძნელია. ამოფრქვევას ხშირად ასწრებს მიწისძვრა, თუმცა ცნობილია შემთხვევები როცა ვულკანის მოქმედება უეცრად დაწყებულა.

ვულკანების მოქმედება მარტო კატასტროფული ხასიათისა არ არის. მათი მოქმედების შედეგია დედამიწაზე არსებული ლითონური, აგრეთვე ძვირფასი და ნახევრადძვირფასი ქვების საბადოები. ვულკანური ფერფლი დიდი რაოდენობით შეიცავს მინერალურ ნივთიერებებს. ამის გამო, ვულკანის მიმდებარე ტერიტორიის ნიადაგები დიდი ნაყოფიერებით გამოირჩევა.

 http://www.myvideo.ge/?video_id=803175 <----am linkze shegizliat ixilot vulkanis amofrqveva

შენადნობები

აკმონიტალი (იტალ. Acmonital ანუ იტალიური სამონეტო ფოლადი - Acciaio monetario italiano) - უჟანგავი ქრომოვანი ფოლადი ნიკელის დანამატით. რომის ზარაფხანაში, ძირითადად, სწორედ ამ შენადნობით იჭრება იტალიის, ვატიკანისა და სან-მარინოს გაცვლითი მონეტები.

თითბერი, სპილენძის ფუძეზე დამზადებული შენადნობი, რომლის ძირითადი დანამატია თუთია (50%-მდე); თითბერი – ჯერ კიდევ ჩვ. წ. აღ -მდე ძველი ბერძნებისა და ეგვიპტელებისათვის იყო ცნობილი. XVIII საუკუნის ბოლომდე მას ღებულობდნენ ხის ნახშირთან შერეული სპილენძისა და თუთიის მადნის დნობით. XIX საუკუნიდან დაიწყეს სპილენძისა და თუთიის პირდაპირი შედნობა. სპილენძის შენადნობებიდან თითბერი ყველაზე გავრცელებულია. იგი ადვილად მუშავდება წნევით, ახასიათებს მაღალი მექანიკური თვისებები, ლამაზი ფერისაა და შედარებით იაფია. თითბერთაგან ამზადებენ ლენტებს, ფურცლებს, წნელებს, მილებს, მავთულს (დეფორმირებადი თუთბერი), აგრეთვე სხმულებს. თითბერის შემცველობის გაზრდასთან ერთად იცვლება თუთბერის ფერი წითლიდან ღია ყვითლამდე. თითბერს, რომელიც შეიცავს 10%-მდე თუთიას, ტომპაკი ჰქვია, ხოლო 10-იდან 20%-მდე - შემცველს კი ნახევრადტომპაკი. ეს შენადნობები გამოირჩევა კოროზიამედეგობით და გადიდებული პლასტიკურობით. მათ იყენებენ რადიატორების მილების, ფურცლების, ლენტის დასამზადებლად, ფოლადის მისატკეცად.

თითბერს, რომელიც შეიცავს 20% თუთიას, იყენებენ ნაკეთობათა ცივი შტამპვით, დაწნეხითა და ადიდვით დასამზადებლად. მექანიკური, ანტიკოროზიულ და სხვა თვისებათა გასაუმჯობესებლად სპილენძისა და თუთიის ორმაგ შემადნობებს უმეტესად ალუმინს, რკინას, მანგანუმს, ნიკელს, ტყვიას და სხვა ელემენტებს უმატებენ (ჯამში დაახლოებით 10-მდე). თითბერს, რომელიც შეიცავს 15% Zn და 0,5% Al აქვს ოქროს ფერი, გადიდებული ატმოსფერული კოროზიამდგრადობა; მას იყენებენ, როგორც ოქროს შემცვლელს, წარჩინების ნიშნების, მხატვრულ ნაკეთობათა დასამზადებლად. თითბერი, რომელსაც დამატებული აქვს 1,5% Sn, ზღვის წყლის მიმართ კოროზიამედეგია. ტყვიის შემცველ თითბერს იყენებენ საავტომობილო და საათების მრეწველობაში. თითბერს იყენებენ აგრეთვე საერთო მანქანათმშენებლობაში, ხელსაწყოთმშენებლობაში, თბოტექნიკაში და წარმოების სხვა მრავალ დარგში.

ბილონური მონეტა, (ფრანგ. billon – დაბალსინჯიანი ვერცხლი), არასრულფასოვანი ლითონის მონეტა, რომლის ნომინალური ღირებულება აღემატება შემცველი ლითონის ღირებულებასა და მოჭრის ხარჯს. ბილონური მონეტა ასრულებს მიმოქცევის საშუალების ფუნქციას, მიმოქცევაში ცვლის სრულფასოვან ოქროსა და ვერცხლის ფულს და ღირებულების ნიშანია. მას ჩვეულებრივ დაბალი სინჯის ვერცხლის ან სპილენძის, ნიკელის, ალუმინისა და მათი შენადნობებისაგან ჭრიან. 1933 წლიდან ყველა ქვეყანაში მხოლოდ ბილონური მონეტა შემოდის მიმოქცევაში.

ბრინჯაო, სპილენძის შენადნობი სხვადასხვა ქიმიურ ელემენტთან, უმთავრესად ლითონთან: კალასთან (კალიანი ბრინჯაო), ალუმინთან (ალუმინიანი ბრინჯაო), ბერილიუმთან (ბერილიუმიანი ბრინჯაო) და სხვა. ბრინჯაოს არ უწოდებენ მხოლოდ სპილენძისა და თუთიის (თითბერი), აგრეთვე სპილენძისა და ნიკელის შენადნობებს (სპილენძნიანი შენადნობები). უძველესია კალიანი ბრინჯაო. მისი დამზადება და გამოყენება ადამიანმა ჯერ კიდევ ახ. წ.–მდე 3000 წლის წინ იცოდა (ბრინჯაოს ხანა). შუა და გვიან ბრინჯაოს ხანაში სპილენძს სხვადასხვა რაოდენობით უმატებდნენ დარიშხანს, სტიბიუმს, ტყვიას, თუთიას, მაგრამ ყველაზე გავრცელებული მაინც კალიანი ბრინჯაო იყო.

ვარაუდობენ, რომ საქართველოში ბრინჯაოს დამზადება და გამოყენება ახ. წ.-მდე დაახლოებით 2000 წლის წინ დაუწყიათ. პირველად დარიშხანიანი ბრინჯაო დაუმზადებიატ, შემდეგ მისთვის სტიბიუმი დაუმატებიათ (დარიშხანა - კვალიდან 2-3%-მდე, სტიბიუმი - კვალიდან 12%-მდე). შენადნობში დარიშხანის რაოდენობას განსაზღვრავდნენ ბრინჯაოს დანიშნულების მიხედვით, მაგ., ნაჭედიიარაღის დასამზადებლად განკუთვნილი ბრინჯაოშეიცავდა 0,5-7% დარიშხანს, სამკაულებისათვის განკუთვნილი კი - 7-22%-ს. კალიანი და სხვა ბრინჯაოს მეტალურგია საქართველოში განვითარდა ძვ. წ. II ათასწლეულის დასასრულსა და I ათასწლეულის დასაწყისში.

კალიანი ბრინჯაო კალას 14-18%-ს (ზოგჯერ მეტსაც) შეიცავდა. ასეთი რთული შედგენილობის შენადნობიდან ნივთებს ჭედვით და ჩამოსხმით ამზადებდნენ. კალიან ბრინჯაოს საუკეთესო სამსხმელო თვისებების გამო ფართოდ იყენებდნენ საომარი და სამეურნეო იარაღის (შუბები, მახვილები, სატევრები, ცულები), მონეტების, მხატვრული ნაკეთობებისა და სამკაულიების დასამზადებლად. შუა საუკუნეებში ბრინჯაოსგან ეკლესიის ზარებს ასხამდნენ. ასეთი ბრინჯაო 20%-მდე კალას შეიცავდა. XIX საუკუნიდან დაიწყეს ბრინჯაოს გამოყენება მანქანათმშენებლობაში (საკისრების მილისების, კბილანების, არმატურისა და სხვათა დასამზადებლად). ამ დარგისათვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ბრინჯაოს ანტიფრიქციულ (ანტიფრიქციული მასალები) და ანტიკოროზიულ თვისებებს. შექმნილია სხვადასხვა მარკის სამანქანო ბრინჯაო, რომელიც შეიცავს კალას (10-15%-მდე), თუთიას (5-10%) და მცირე რაოდენობით ტყვიასა და ფოსფორს. XX საუკუნეში კალის დეფიციტურობის გამო დაიწყეს ბრინჯაოს შემცვლელის დამზადება. მაგ., შექმნილია ალუმინიანი ბრინჯაო, რომელიც საუკეთესო თვისებებისაა. იგი შეიცავს ალუმინს (5-12%), მცირე რაოდენობით რკინას, მანგანუმსა და ნიკელს. კარგი თვისებებით გამოირჩევა ბერილიუმიანი ბრინჯაოც (დამუშავებულია 20-30-იან წლებში). შენადნობი, რომელიც 2% ბერილიუმს შეიცავს, ზოგიერთ ფოლადზე მტკცეა. მაღალი სიმტკიცისაა კადმიუმიანი ბრინჯაოც. კადმიუმი უმნიშვნელოდ ამცირებს მის ელექტროგამტარობის უნარს. ამის გამო ამ შენადნობს იყენებენ ტელეგრაფის, ტელეფონისა და ტროლეიბუსის საკონტაქტო მავთულების დასამზადებლად. საუკეთესო თვისებებისაა აგრეთვე სილიციუმიანი ბრინჯაო, რომელიც მაღალი პლასტიკურობის გამო ადვილად მუშავდება წნევით. ბრინჯაოს თანამედროვე მანქანათმშენებლობაში, საავიაციო და სარაკეტო ტექნიკაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია.

ბრინჯაოს საუკეთესო ჩამოსხმითი თვისებების წყალობით შესაძლებელი ხდება ნებისმიერი მოდელის უფაქიზესი დეტალების რეპროდუქცირება. ბრინჯაო მკვრივია, ოქსილირების შედეგად იძენს მედეგ ფერს (ბუნებრივ პატინას), ადვილია მისი ქიმიური ტონირება (პატინირება), მოოქროვება, მოჭედვა და გრავირება, რაც ნაკეთობათა ფერისა და გამრავალფეროვნების საშუალებას იძლევა. ბრინჯაო ფართოდ გამოიყენება სამონეტო საქმიანობაში.

ლიგატურა, ძვირფასი ლითონის მონეტის მოსაჭრელად განკუთვნილი შენადნობისათვის დაბალი ხარისხის ლითონის დამატება; მაგ., ვერცხლის ან სპილენძის დამატება ოქროსათვის, სპილენძისა – ვერცხლისათვის და ა.შ.; ამგვარ შენადნობს ოქროთი ან ვერცხლით ლეგირებული ეწოდება, მონეტის ჩამოსხმისათვის მოხმარებულ შენადნობის მასას (წონას) კი მონეტის ლიგატურული მასა.

ფოლადი, რკინის დეფორმირებადი (ჭედადი) შენადნობი ნახშირბადსა (არა უმეტეს 2%–ისა) და სხვა ელემენტებთან. შავი მეტალურგიის უმნიშვნელოვანესი პროდუქტი. ფოლადის წარმოების უძველესი ხერხია ცივსაბერი პროცესი, რომელსაც საფუძვლად ედო ქურაში (მოგვიანებით შახტურ ღუმელში) რკინის აღდგენა მადნიდან ხის ნახშირით. ძველი ქართველი მელითონეები სიტყვა ფოლადს უწოდებდნენ მაგარ რკინას, რომელიც რუსულ ენაში „ბულატის“ სახელწოდებით დამკვიდრდა. ადრეული მეტალურგიის უდიდეს მიღწევად ამ სახის ფოლადი ითვლება. ასეთი ფოლადის ნამზადის ზედაპირი ტალღოვანია ან ქსოვილისებრი ბოჭკოვნებით გამოირჩევა, ახასიათებს მაღალი ფხამახვილობა, დიდი დრეკადობა და სიმტკიცე. გამოყენების სფეროს მიხედვით ფოლადი არის საკონსტრუქციო, საიარაღო და განსაკუთრებული თვისებების მქონე.

მაგნეტიტ-ი [ბერძ. magnētitēs] - მინერალი, რომელიც რკინას შეიცავს და აქვს მაგნიტური თვისებები; მაგნიტური რკინაქვა.

დამატებითი ინფორმაცია სტალაგმიტებსა და სტალაგტიდებზე

სტალაგმიტი(ბერძნ. წვეთი)-მინერალური წვეთებისაგან(ძირითადად კირისგან) შექმნილი კონუსებრი წამონაზარდი, რომელიც აღმართულია გამოქვაბულის ძირიდან ვერტიკალურად. დღესდღეობით ყველაზე დიდი სტალაგმიტი აღმოჩენილია გამოქვაბულ ლას ვილასში, კუბა. მისი სიმაღლე 63 მეტრია. სიდიდით მეორე სტალაგმიტი 35,6 მეტრია და ის მდებარეობს სლოვაკეთის გამოქვაბულ ბუზგოში.

სტალაქტიტი(ბერძ. წვეთა, წვეთ-წვეთად დენა) არის გამოქვაბულის თაღიდან კონუსებურ სვეტად  ჩამოგრძელებული  შვერილი, რომელიც გაჩენილია ჩამოჟონილი კირიანი წყლის წვეთებისაგან.

ასეთი გამოქვაბულები საქართველოშიცაა, კერძოდ სათაფლიაში.

RAS IWVEVS IONEBIS NAKLEBOBA?

 varjishis dros, adamiani ofltan ertad kargavs ionebs. ionebis nakleboba ki organizmisatvis sashishia. magalitad iodis ionebis nakleboba (romelic wyalsa da sakvebshia) organizmshi farisebri jirkvlis funqciis dargvevas da endemuri chiyvis daavadebas iwvevs. amis tavidan asacileblad sasurvelia adamianma varjishis shemdeg miigos mineraluri wyali, radgan kavkasiis mtis mdinareebis wyali ioddeficituria.

Chemistry Christmas Tree

ეს არის საახალწლო ნაძვის ხე ,,ქიმიურად” :)

ინგლისელმა ქიმიკოსებმაგადაწყვიტეს ქიმიური განწყობა შეექმნათ საახალწლოდ და ნაძვის ხე ქიმიურ ყაიდაზე მოთეს. სხვათა შორის ეს კარგად გამოუვიდათ, შეგიძლიათ თავადაც იხილოთ.

რა არის დენი?

ელექტრული დენი დამუხტული ნაწილაკების მოწესრიგებულად ბოძრაობაა.

ზოგი ნივთიერება ელექტროდენს ატარებს, ზოგი კი- არა.

რთულ ნივთიერებებს, რომლებიც წყალში გახსნისას ან გალღობისას იონებად იშლება ამიტომ ელექტრულ დენს ატარებენ, ელექტროლიტები ეწოდება.

რთულ ნივთიერებებს, რომლებიც წყალში გახსნისას ან გალღობისას იონებას არ იშლება და ამიტომ ელექტრულ დენს არ ატარებენ, არაელექტროლიტები ეწოდება.

ელექტროლიტებია:

ნატრიუმი

კალიუმი

ქლორიდი

კალციუმი

მაგნიუმი

ორნახშირმჟავა

ფოსფატი

სულფატი

დენს ატარებენ აგრეთვე ბოსტნეულის სახეობები და მატზე ადვილად შეგიძლიათ ცდა ჩაატაროთ. ეს ბოსტნეულია:

ლიმონი

პომიდორი

კარტოფილი

ეს არის ლიმონის ბატარეა

კარტოფილის ბატარეა

პომიდორის ბატარეა

NaCl-is eleqtroba

In our previous lesson, we discussed the behavior of sodium chloride (NaCl) when placed in water.
8
* What type of compound is sodium chloride?
* Based on this, what happens to the compound once it enters into solution with water?
Click here to see a video clip of what happens once sodium chloride enters into solution with water.

We know from previous lessons that NaCl is an ionic compound. As the video illustrated, NaCl breaks down into its respective ions, whereupon water is able to attach to each ion based on its polar properties (the negative side of water attaches to Na+ and the positive side of water attaches to Cl-).
NaCl + H2O ---> Na+ (aq) + Cl- (aq)

Hypothetical Scenario: Suppose once NaCl entered into solution with water, two electrodes (conductors of electricity such as copper wire) were placed into solution, connected to a battery, and attached to a voltmeter (a device that measures current).





9

The setup of this experiment would look similar to the picture shown above.
* Since NaCl was dissolved in water, what products are currently in the flask?
* Based on our discussion of the battery earlier, what moves from the anode to the cathode and is responsible for lighting the bulb?
* Do electrons have a charge associated with them? What kind?

If we were to insert a light bulb into our setup above, this is what we would see (refer to picture below)
10

* Based on this observation, what do we now know about NaCl, other than that it is an ionic compound?

Aqueous sodium chloride can conduct electricity! It turns out, any compound whose aqueous solutions conduct electricity are called electrolytes.

FeSO3
HCl
CuCl2
H2S
KCl
HC2H3O2

* What do the six compounds listed above all share in common?
* If we were to perform a similar procedure as described above with NaCl, do you think any of these would conduct electricity? Why or why not?

ALL IONIC SOLUTIONS CONDUCT ELECTRICITY, THUS THEY ARE CONSIDERED ELECTROLYTES!

იხ. ქვემოთ ქარტულად.

ia mas exla vapormeb proeqts da 8st.-stvis medeba blogze

NaCl-ის წყალშიმ ხსნადობა და ელექტრობის გამტარობა

* რა ტიპის ნაერთია ნატრიუმ ქლორი?



* რა მოსდის ხსნარს როდესაც ის იხსნება წყალში?

Click here <-- დააჭირეთ აქ, რომ ნახოთ ვიდეო, თუ რა მოსდის ნატრიუმ ქლორს როდესაც იხსნება წყალში.




ჩვენ ვიცით წინა გაკვეთილებიდან, რომ NaCl იონური ნაერთია. როგორც ვიდეო ილუსტრირებულია, NaCl შლის შესაბამის იონებად, რის შედეგადაც წყლისთვის ხდება შესაძლებელი მიიერთოს ყოველ იონთან პოლარული9საწინააღმდეგო) ხარისხი (უარყოფითად დამუხტული წყლის მხარე იერთებსNa+ და დადებითი წყლის მხარე იერთებს Cl-).
NaCl + H2O ---> Na+ (aq) + Cl- (aq)

სავარაუდოდ როდესაც NaCl გაიხსნა წყალში, ორი ელექტროდი (ელექტროობის გამტარები როგორებიცაა სპილენძის სადენი) გაიხსნენ, დაუკავშირდნენ ბატარიას, სა მიუერთდნენ ვოლტმეტრს (მოწყობილობა რომელიც ზომავს დენს)








9

ამ ექსპერიმენტის წარმართვა იქნებოდა ზემოთ მოცემული სურათის მსგავსი.




* სანამ NaCl გაიხსნებოდა წყალში, რა პტოცესი მიმდინარეობდა კოლბაში?




* ჩვენს დისკუსიაზე დაყრდნობით ბატარია, რომელიც ანოდიდან კათედორამდე მოძრაობს, პასუხისმგებელია ნათურის ანთებაზე?







* რა როლი მიუძღვით ელექტრონებს მათ შეერთწბაში?




ჩვენ თუ მოვათავსებთ ნათურას ჩვენი კოლბის ზემოთ, აი რას სავინახავდით (იხილეთ ქვემოთ მოცემული სურათი)



10

* ამ დაკვირვებაზე დაყრდნობით, რა ვიცით ახლა NaCl-ზე, იმის გარდა, რომ ის იონური ნაერთია?

წყალნარევ ნატრიუმ ქლორს შეუძლია ელექტრობის გატარება! ის აბრუნებს, ყველა ნაერთს რომლის წყალხსნარი ატარებს ელექტრობას ქვია ელექტროდი.

FeSO3
HCl
CuCl2
H2S
KCl
HC2H3O2

* რა აერთიანებს ზემოთ ჩამოთვლილ ყველა ნაერთს?
* თუ ჩვენ შევასრულებთ იმის მსგავს პროცედურას რომელიც ავღწერეთ ზემოთ, როგორ ფიქრობთ ნებისმიერი მათგანი გაატერებდა ელექტრონებს? რატომ ან რატომ არა?


ყველა იონური ხსნარი ატარებს ელექრტობას ასე რომ, ისინი არიან ელექტროლიტები.

p.s. eka mas informacia rom movizie qartulad ver vnaxe, marto inglisurad iyo.da me tviton vtargmne es teksti ase rom tu bevri shecdomebia bodishs gixdit :)

კვება და კალორიები

ხშირად, ჩვენ საკვებად ვირჩევთ სწრაფი კვების პროდუქტებს. რაც, ჩვენი ორგანიხმისათვის მავნებელია. აქედან გამომდინარე უნდა მივირთვათ მეტად ჯანსაღი საკვები და გავზარდოთ ხილის და ბოსტნეულის რაოდენობა ჩვენს ყოველდღიურ რაციონში.

მავნეა თუ არა fast food-ი?
ექიმები და დიეტოლოგები უკვე ათწლეულებია, რაც სწრაფი ჯკვების ობიექტებში შემოთავაზებულ საკვებს, არც მეტი და არც ნაკლები, ჯანმრთელობისთვის არც თუ სასარგებლო და შესაძლოა, მავნე პროდუქტებადაც კი მიიჩნევენ. სხვადასხვა ქვეყნებში ჩატარებულმა არაერთმა გამოკვლევამ დაადასტურა ის ფაქტი, რომ წარმოდგენილ საკვებში არასწორად არის კომბინირებული ის კომპონენტები, რასაც პროდუქტი ჩვეულებრივ შეიცავს. მაგალითად, მაღალია ქოლესტერინის შემცველობა ხორც-პროდუქტებში, კარტოფილი "ფრი" შეიცავს მავნე კონსერვანტებს და ა.შ. მათი ხშირი მიღება კი ადამიანის ჯანმრთელობისთვის საშიშ რიკს-ფაქტორებთან არის დაკავშირებული. ანალიტიკოსები "მაკდონალდსის" კერძებში, შემოთავაზებულ პროდუქტში გენმოდიფიცირებული ინგრედიენტების არსებობაზე, ან კიდევ გენმოდიფიცირებული საკვებით გამოყვანილ-გამოზრდილი ნედლეულის (ქათმის ხორცი, საქონლის ხორცი, რძის ნაწარმი, კარტოფილი) შემცველობაზე მიუთითებენ. სამწუხაროდ, რამდენად შეესაბამება ასეთი ინფორმაცია სინამდვილეს, ამაში ქართული საზოგადოება არ არის კარგად გათვითცნობიერებული.

ერთ დღე ღამეში მიღებული კალორიები:
საუზმე:
შოკოლადის კარაქი-410კკალ.
პური-200კკალ.
ჩაი- 100კკალ.

სადილი:
ხაჭაპური-304 კკალ.
წვენი-100კკალ.


ვახშამი:
კარტოფილი-21კკალ.
პური-200კკალ.
შოკოლადი-410კკალ.
სულ ერთ დღე ღამეში ვიღებ 1645კკალ.-ს


ერთ დღე ღამეში დახარჯული კალორიების რაოდენობა:
ძილი-8სთ.-560კკალ.
გაკვეთილების მომზადება-8სთ.-800კკალ.
სკოლაში მეცადინეობა-7სთ.-770კკალ.
ჭურჭლის რეცხვა და უთაობა-0სთ.-0კკალ.
ოთახის დალაგება-0სთ-0კკალ.
ფეხით სიარული-20წთ-32კკალ.
ცეკვა-2სთ.-960კკალ.
სულ ერთ დღეში დახარჯული კალორიების რაოდენობა შეადგენს -2562კკალ.-ს.


ჩემს მიერ ერთ დღე-ღამეში მიღებული კალორიების რაოდენობის შედარება ნორმასთან:

საუზმე
ფორთოხლის წვენი-100კკალ.
შოკოლადის კარაქი-410კკალ.
პური-200კკალ.
იოგურტი-96კკალ.
სულ: 806 კკალ./ნორმა-830კკალ.

სადილი
თევზი-200გრ-152კკალ.
პური-200კკალ.
რძე-170კკალ.
ბანანი-100კკალ.
სულ:622კკალ./ნორმა-1250კკალ.

ვახშამი
ჩაი-100კკალ.
ლორი-450კკალ.
ყველი-400კკალ.
პური-200კკალ.
შოკოლადი-410კკალ.
სულ:1560კკალ/ნორმა-690კკალ.
ერთ დღე-ღამეში-2488კკალ.